حساسیت شدید (آنافیلاکسی)و شوک حساسیتی (آنافیلاکتیک شوک)

 

 

آنافیلاکسی یک واکنش شدید حساسیتی تهدید کننده حیات است که میتواند باعث افت شدید فشار خون ,اشکال واختلال در تنفس , شوک وحتی مرگ شود .

این پدیده میتواند درعرض چندثانیه تا دقیقه پس از تماس فردی که به ماده مورد نظر (آلرژن) حساسیت دارد,اتفاق بیفتد.البته میتواند بصورت تاخیری بدون مشخص شدن عامل ایجاد کننده واضح نیز رخ دهد .

عوامل ایجاد کننده :

شایع=

-بعضی موادغذایی:مانندانواع مغزها بخصوص بادام زمینی ,گندم,شیر,تخم مرغ,

غذاهای دریایی(ماهی , صدف )

-گزش بعضی حشرات : مانندزنبور بخصوص زنبور سرخ,مورچه آتشین

-بعضی دارو ها

ناشایع=

-لاتکس(موجود در دستکش های پزشکی) =دربعضی افراد حساسیت به لاتکس دیده میشود .در کارکنان سالن های زیبایی, آشپزخانه ها,مراکز درمانی دیده میشود ,بخصوص اگر سابقه بیماریهایی نظیر حساسیت فصلی ,آسم یا اگزما در آن افراد دیده شود .

-بعضی داروها: مانند داروهای بیهوشی, پنی سیلین,بعضی از انواع مسکن های غیر استروئیدی (آسپیرین ,ایبوبروفن),بعضی از انواع مواد حاجب که در عکسبرداری پزشکی بکار میرود .

-ورزش (نادر )

-ناشناخته = علیرغم تلاش در جهت شناسایی عامل,علت اصلی یافت نمیشود .

علت:

واکنش حساسیتی زمانی رخ میدهدکه سیستم ایمنی بدن نسبت به ماده خارجی که وارد بدن شده واکنش نشان داده وبا ترشح موادی در بدن باعث بروز علایم حساسیت شود . این واکنش زمانی که ماده خارجی برای بدن مضر است (همانند میکروبها)مفید است ,اما میتواند در برابرمواد غیر مضر نیز این واکنش رخ دهد .واکنش های حساسیتی در حالت عادی خطر ناک نیستند ,ولی چنانچه این پاسخ بدن به مواد خارجی شدید باشد ,حساسیت شدید (آنافیلاکسی ) رخ میدهد که بسیار خطرناک است .

 

علائم:

این پدیده روی پوست , مخاط , دستگاه تنفس,قلب وعروق و د ستگاه گوارش تا ثیر گذاشته ,فرد ابتدا احساس سبکی سر کرده وسپس بسرعت علائم زیر آشکار میشود:

واکنش پوستی-مخاطی : قرمزی وتورم پوست ومخاط همراه با خارش, جوش یا کهیردر سطح پوست ( که این در مراحل اولیه هر نوع حساسیتی رخ میدهد), تورم زبان ولبها ,احساس گرفتگی گلو ویا وجود چیزی در گلو(تورم مخاط دهان وراه هوایی)

تنفسی : آبریزش بینی ,خس خس هنگام تنفس ,سختی تنفس وتنگی نفس,سرفه ,عطسه,ایست تنفس

قلبی عروقی: سرگیجه , ضعف , نبض سریع وضعیف,طپش ,افت شدید فشار خون, رنگ پریدگی ,سردی وتعریق سرد, درد قفسه سینه , غش کردن

گوارش: تهوع , استفراغ , اسهال,دل پیچه

مغزی:سرگیجه,تاری دید, سردرد ,تشنج, بیقراری و اضطراب ,کاهش سطح هوشیاری

ایست قلبی تنفسی

 

توجه داشته باشیددر آنافیلاکسی بروز واکنش بقدری شدید وسریع است که فرد به سرعت از علائم اولیه رد شده و وارد علائم شدید و نهایی میشود , پس هوشیار باشید که این وقوع این پدیده بسیار سریع و خطرناک بوده ونیازمند اقدام اورژانس وبدون فوت وقت است .

در بالغین شروع علائم بیشتر پوستی است , درحالیکه در کودکان بیشتر با علائم تنفسی آغاز و سپس با علائم پوستی ادامه میابد .

چه موقع به بروز آنافیلاکسی شک کنید ؟

  • حمله حاد(سریع ) با بروز علائم پوستی-مخاطی همراه با اختلال در تنفس , افت شدید فشار خون ویا اشکال در ارگانهای حیاتی مثل کلیه , قلب ,مغز

یا

  • بروز دو یا بیش از دو علامت زیر بلافاصله پس از برخود با آلرژن :

علائم پوستی-مخاطی, اختلال تنفس, افت فشار خون,اختلال در عملکرد

ارگانهای حیاتی , بروز علائم گوارشی پایدار

افت فشار خون در عرض چند دقیقه پس از برخود با ماده آلرژن رخ داده وتا ساعتها بطور مقاوم باقی میماند .

چه افرادی مستعد به بروز آنافیلاکسی هستند؟

-افراد با سابقه قبلی آنافیلاکسی

-افراد با سابقه واکنش های حساسیتی یا آنافیلاکسی دراعضا خانواده

-افراد با سابقه بیماری آسم یا اگزما ,حساسیت فصلی


اقدامات :

درصورتی که در نزدیکی مرکز درمانی قرار دارید ,مصدوم را بلافاصله به مرکز منتقل کنید ودر غیر اینصورت:

 

– بلافا صله با اورژانس تماس بگیرید .

-فرد دچار علائم را در حالت دراز کشیده به پشت بخوابانید.

(در خانم باردار ,وی را در حالت خوابیده به سمت چپ قرار دهید .)

-لباس های تنگ وی را شل کنید(کمربند, کراوات,…).

-وی را در موقعیت ضد شوک قرار دهید.( پاها را با قرار دادن جسمی مانند پتوی

تاکرده ویا یک بالش یا میز کوتاه با لاتر ازسطح قلب نگه دارید )

 

 موقعیت بهبودی(ریکاوری)،موقعیت ضد شوک،شوک،شوک حساسیتی،آنافیلاکسی

 

-اگر مصدوم احساس تنگی نفس میکند وبیدار است , وی را در حالت نیمه نشسته قرار دهید تا تنفس وی راحت تر شود .

 موقعیت بهبودی(ریکاوری)،موقعیت ضد شوک،شوک،شوک حساسیتی،آنافیلاکسی

 

 

 

 

– مصدوم را گرم نگه دارید(روی مصدوم را با پتو بپوشانید).

 

موقعیت بهبودی(ریکاوری)،موقعیت ضد شوک،شوک،شوک حساسیتی،آنافیلاکسی

 

 

 

 

 

-به مصدوم چیزی برای خوردن یا نوشیدن ندهید .

 

-اگر استفراغ میکند , وی را به یک سمت بچرخانید تا مانع برگشت محتویات

استفراغ شده به ریه ودر نتیجه خفگی وی شوید .

 موقعیت بهبودی(ریکاوری)،موقعیت ضد شوک،شوک،شوک حساسیتی،آنافیلاکسی

 

 

-اگر مصدوم دچار ایست قلبی-تنفسی شده بلافاصله احیاء قلبی ریوی را آغاز کنید.

توجه کنید چنانچه به هر دلیل نمیتوانید تنفس بدهید ماساژ بی وقفه قلبی(حدود

۱۰۰ ماساژ در دقیقه) را تا رسیدن تیم اورژانس ادامه دهید .

 

توصیه ها:

۱-چنانچه سابقه حساسیت غذایی یا دارویی دارید ,هنگام مصرف مواد خوراکی به نوشته های روی بسته و بخصوص هشدارهاتوجه کنید .

۲-در صورت وجود سابقه خانوادگی ویا فردی مثبت (آسم ,آلرژی) به پزشک خود اطلاع دهید .

۳-چنانچه سابقه حساسیت غذایی یا دارویی دارید,همراه خود نشانه یا گردنبندی داشته باشید که نام موادی که به آن حساسیت دارید در آن درج شده باشد ..

۴- در صورت وجود سابقه فردی مثبت در فرزندتان , حتما به اولیا مدرسه اطلاع دهید.

۵-در صورت وجود سابقه حساسیت فردی یا حتی شک به حساسیت به نیش حشرات , از آن احتراز کنید .

۶-در صورت شک به حساسیت به دارو , غذا یا هر نوع ماده خارجی با پزشک مشورت کنید .(با انجام آزمایشات تخصصی ماده آلرژن شناسایی خواهد شد .البته در مواردی هم با آزمایشات فعلی نوع ماده آلرژن دقیقا قابل شناسایی نیست .)

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *