مار گزیدگی

 

گونه های مختلفی ازمارها در جهان وجود دارد, که تعداد کمی از آنها سمی هستند ولی با اینحال هر نوع گزشی توسط مارها باید سمی تلقی شود تا زمانی که خلاف آن توسط مرکز درمانی تایید شود .

توجه کنید مارها تمایلی به حمله ندارند مگر احساس خطر کنند, به همین دلیل در صورت برخورد با مار , بدون اینکه اقدام به لمس آن کنید به آرامی به سمت عقب حرکت کنید .

افتراق مار سمی از غیر سمی به این دلیل مهم است که درمان انواع سمی نیاز به سرم مخصوص دارد و همچنین تشخیص نوع مار سمی هم از این نظر حائز اهمیت است که سرم هر نوع از انواع مار های سمی مخصوص خود بوده وبرای سایر گونه ها غیر قابل استفاده است .پس سعی کنید شکل ورنگ مار را بخاطر بسپارید .

 

مشخصات مارهای سمی :

۱-سر :       – مثلثی شکل است وبا بدن مار زاویه میسازد .(افعی)

       استثنا : سر مار مرجانی مثلثی شکل است.

– گرد بدون گردن (کبری )

– سر مار کبری هنگام خیزبرداشتن

 

 مارسمی،مار،نیش مار،مارکبری،مارافعی

۲-چشم :

مردمک بیضی شکل (شبیه مردمک گربه )

استثنا :مردمک مار مرجانی گرد است.

۳– دندان :

برای نیش زدن ازدو دندان نیش استفاده میکند ومحل گزش با یک یا دو سوراخ

مشخص میشود .

در مار غیر سمی دندانها معمولا در دو ردیف به صورت هلالی شکل قرار دارند.

۴– حلقه هاي دم :

منفرداست.(در مارهای غیر سمی به شکل یک ردیف دو تایی است )

 

۵– مارهاي سمي حفره كوچكی در پايين چشم دارند . (درمارهاي غير سمي ديده نمي شود)

 ۶-دندان نیش وپیشین بلند دا رند .

علائم و شواهد مار گزیدگی : 

۱-مشاهده مار یا سوراخ يا زخم در محل نيش زدگي

۲-درد ,سوزش شديد وتورم در محل گزيدگي که با گذشت زمان پیشرفت میکند . این تورم نسبت به لمس حساس ودردناک است . البته گاهی هم حساسیت ودرد شدید وجود ندارد .

۳-قرمزي پوست و تاول وگاهی خونریزی در محل گزش

مارسمی،مار،نیش مار،مارکبری،مارافعی                                                              مارسمی،مار،نیش مار،مارکبری،مارافعی

 

۴- تهوع , استفراغ , سرگيجه و احساس ضعف

۵- تب , لرز و تعريق

۶- کاهش فشار خون وافزایش نبض

۷-گز گز یا کرختی اطراف محل گزش یا لب ,دهان و نوک انگشتان

۸-خونریزی از بینی , مدفوع یا ادرار (دربعضی انواع مارها بدلیل تاثیر سم بر روی سیستم

انعقادی )

۹-افزایش تعداد تنفس یا تنگی نفس

۱۰-اختلال بینایی

۱۱- قطع تنفس ( در بعضی مارها نظیر کبرا سم مار باعث فلج عضلات تنفس میشود ) که باعث

مرگ فوری میشود .

 

توجه :

شدت بروز علایم به نوع , مقدار سم و زمان سپری شده از ورود سم , محل , تعداد و عمق گزش , سن و ووضعیت سلامتی مصدوم ,بستگی دارد و گاهی در ابتدا مصدوم هیچ علایمی ندارد وکمی بعد بطور ناگهانی دچار علایم تنفسی , شوک وحتی مرگ میشود .

 

اقدامات:

 

بسرعت با اورژانس تماس بگیرید و در صورت عدم دسترسی سریع اورژانس به محل, فردی که توسط مار گزیده شده است را بلافاصله به بیمارستان برسانید .

اگر در منطقه ای هستید که گزش مارزیاد اتفاق میافتد , کادردرمانی موجوددرمنطقه ( بیمارستان یا هرنوع مرکز درمانی)آماده مقابله با گزش بوده و سرم مخصوص در مرکز وجود دارد.

اگر دسترسی فوری به بیمارستان ندارید بترتیب زیر عمل کنید :

  • ارزیابی محل: با استفاده از لباس و کفش مناسب محل را ارزیابی کنید .

اگرخطری وجود نداشت , بهتر است مصدوم را حرکت ندهید .

در صورت عدم اطمینان از بی خطر بودن محل مصدوم را ازمحل دور کنید .

  • آرامش خود را حفظ کنید.
  • عضو مورد گزش را بی حرکت نگاه دارید و در حد امکان بیمار را آرام کنید .
  • قبل از ایجاد تورم در اندام مربوطه زیور آلات مصدوم را خارج کنید .
  • در صورت امکان اندام یا قسمت موردگزش را در سطحی پایین تر از قلب قرار دهید .
  • محل گزش را تمیز کنید (ولی با فشار آب نشویید ) و آن را با پارچه خشک وتمیز بپوشانید .
  • با کمک یک آتل , حرکت اندام مورد گزش را کاهش دهید. البته آتل را آنقدر محکم نبندید که با عث اختلال خونرسانی به اندام مبتلا شود .
  • ا ز تورنیکه یا یخ استفاده نکنید .
  • اقدام به بریدن زخم نکنید .
  • از الکل یا کافئین استفاده نکنید .
  • اقدام به گرفتن مار نکنید ولی سعی کنید شکل و رنگ آن را بخاطر بسپارید تا با تشریح آن به شناسایی و درمان کمک کنید .

نباید ها:

۱-بیمار را حرکت ندهید مگر خطری وی را تهدید کرده ویا بدلیل نبودن اورژانس خود مجبور به انتقال وی باشید .

۲-زخم را برش ندهید.

۳- از نوشاندن کافئین یا الکل به مصدوم بپرهیزید .

 

 

3 پاسخ
  1. یاور
    یاور says:

    ممنون دکتر صحت
    استفاده کردم
    راستی نباید سم مار را خارج کرد؟ با فشار یا با دهان ؟
    در ضمن شما فرمودید که نباید محل مار گزیدگی سفت بسته شود ، اینجوری سم از طریق خون توی بدن پخش نمیشه ، من شنیدم که باید از قسمت بالاتر اون رو بست تا سم پخش نشه
    میشه لطفا توضیح بدین؟ ممنون

    پاسخ دادن
    • دکتر صحت
      دکتر صحت says:

      با سلام به شما دوست عزیز
      ۱-اگرچه استفاده از روشهای مختلف خروج سم ،مانند فشار دادن یا ایجاد مکش با دهان در گذشته توسط بسیاری از صاحبنظران توصیه میشد ، ولی این روشها امروزه چندان توصیه نمیشود . در واقع علت این است که استفاده از این تکنیکها نه تنها میزان قابل توجهی از سم را خارج نمیکند ، بلکه اعمال فشار یا حتی مکش با قدرت میتواند منجر به آسیب بافتهای زیر محل گزش شود . بعلاوه در صورت بی احتیاطی فرد کمک کننده میتواند منجر به آسیب وی نیز شود .اگر فرد کمک کننده اصرا ر بر انجام این کار دارد ضمن مراقبت از خود و سعی در عدم ایجاد فشار بر محل و آسیب ، فرد سریعا به بیمارستان رسانده شود و نیز عضو مربوطه حتی المقدور حرکت نکرده ومورد استفاده قرار نگیرد .
      ۲-در مورد بستن محکم محل گزش ، باید در نظر داشته باشید که محل گزش ، مستعد تورم شدید و در ادامه سندرمی بنام سندرم کمپارتمان میشود که نتیجه آن ایجاد اشکال در خونرسانی اندام مربوطه شده ودر صورت عدم رسیدگی و درمان سریع میتواند منجر به قطع عضو شود ، لذا در اینگونه موارد توصیه میشود ،محل گزش با بانداژ بسته شود ،بطوریکه فشار اعمال شده برمحل معادل زمانی باشد که بانداژ برای پیچ خوردگی مثلا مچ پا انجام میشود . در ضمن عضو به منظور جلوگیری از ایجاد تورم و سندرم کمپارتمان کمی بالا تر قرار گیرد .مراقب باشید در تمام مدت اندام را از نظر دمای عضو و نبض چک کنید ، در صورت سرد شدن عضو ، تغییر رنگ به سمت کبودی و یا عدم حس نبض عضو ،بانداژ را باز کنید تا بیش از پیش مانع اختلال خونرسانی عضو نشوید .

      پاسخ دادن

تعقیب

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *